Thu, 29 Apr 2021 00:39:28 +0000

Protez uygulanan hastanın ameliyat sonrası hastanede ne kadar yatması gerekir?
Prof. Dr. Semih GÜR Sağlık Tiwi

TOTAL KALÇA PROTEZİ HANGİ HASTALIKLARDA KULLANILIR?
Esas olarak orta yaştan sonra yapılan bir ameliyattır. Bu ameliyat için üst sınır bir yaş yoktur. Endikasyonuna göre de kemik gelişimini tamamlamış veya tamamlamak üzere olan herkese uygulanabilir. Özellikle gelişimsel kalça displazisi denilen kalça çıkığı veya avasküler nekroz denilen femur başının kanlanma problemlerinde 20-40 yaş arası gençlerde kesin çözüm üreten, sonuçları çok iyi olan, ağrı-topallama-kısalık giderici bir ameliyattır.

Genel olarak; kireçlenme, kalça çıkığı ve büyüme plağı kayması gibi çocukluk çağı hastalık sekelleri, romatizmal hastalıklar, iltihap sekelleri, tümörler, ileri yaş kalça kırıkları ile kanlanma problemi sonrası kemik nekrozları kalça protezinin uygulandığı hastalık gruplarıdır. Bu hastalıkları bulunan kişiler ameliyat dışı tedavilerden fayda görmediyse veya fayda görmeyeceği öngörülüyorsa kalça protezi ameliyatı için adaylardır.

KALÇA PROTEZİ AMELİYATI NASIL YAPILIR?
Hastanın aktif bir enfeksiyonu yoksa( idrar yolu, boğaz veya diş enfeksiyonu gibi) ameliyat hazırlıkları için kan örnekleri alınır ve anestezi hekimine danışılır.
Herhangi bir engel çıkmaz ise ameliyat günü veya ameliyattan 1 gün önce hasta hastaneye yatırılır.
Şeker ve tansiyon hastalıkları bu ameliyata engel değildir. Fakat kontrol altında olmalıdır.
Sigara enfeksiyon riskini arttıracağı için önerilmez.
Ameliyat genel anestezi denilen narkoz altında veya belden uyuşturularak hasta uyanık iken yapılabilir.
Ameliyat için kalçadan yapılan 10-20 cm ‘lik bir cilt kesisi cerrahın tercihine göre kullanılır.
Hasarlı kemikler çıkarılıp yerine protezler konduktan sonra; kapsül, kas, fasya, cilt altı dokular ve cilt dikilir.
Ameliyat sonrası hasta servisteki yatağına çıkar.
Ameliyat sonrası ortalama 4-6 saat sonra hastaların ağızdan normal beslenmesine izin verilir.
Hemen ameliyat akşamı veya ameliyatın ertesi günü hastalar destekle yürütülür.
Hastalar bu dönemde varis çorabı ve yürüteç kullanmak zorundadır.
Yara pansumanı 2 günde 1 kez yapılır.
KALÇA PROTEZİ AMELİYATI HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
Total kalça protezi adayı hastaların belirtileri nelerdir?

Şiddetli ağrı en sık görülen belirtidir. İlk başta yürürken olan ağrı daha sonra istirahat halinde hatta gece uykuda bile olmaya başlar.

Hareket kısıtlılığı
Topallama
Bacakta kısalık çok sık görülen diğer belirti ve bulgulardır.
Kalça protezi ameliyatının geciktirilmesinin zararları nelerdir?

İlaçlar, fizik tedavi uygulamaları, PRP veya kök hücre gibi eklem içi enjeksiyonlar, baston kullanımı gibi ameliyat dışı tedaviler hastaların endikasyonuna göre uygulanabilir. Fakat bu tedaviler ile ameliyat gereken hastaların ameliyatları geciktirilmemelidir. Çünkü tedavi geciktirildiğinde sağlam olan her iki diz, diğer kalça hatta bel ve sırt bölgeleri ciddi kireçlenme ve bozulma riski altına girmektedir. Tüm bu bölgelere daha çok yük bineceğinden, ameliyatın geciktirilmesi ile bu yerlerin de ilerde ameliyat olma olasılığı artmaktadır.

Kalça protezi ameliyatı sonrası evdeki planlama

Eve çıkarken hastanın koltuk değnekleri ile merdiveni nasıl çıkıp- ineceği hastalara detaylı uygulamalı anlatılır. İlk başlarda oturup kalkarken mutlaka hastanın tutunabileceği destekleri olan koltuk ve sandalyeler tercih edilir. Oturulan sandalyelerin çok alçak olmamasına özen gösterilmelidir. Oturulduğunda yere göre dizler kalçadan daha yukarıda kalmamalıdır. Evde kayma riski doğuracak durumlardan kaçınılmalıdır. Banyo yapılırken yüksek bir duş sandalyesi kullanılmalı veya ayakta gerekiyorsa destekle duş almaya özen gösterilmelidir.

Kalça protezi ameliyatı sonrası yürüme

Kalça protezi ameliyatı sonrası hareket kısıtlılığı, ağrı ve topallama şikayetleri düzeldiği için hastalar en geç ertesi gün hemen yürütülür. Kontrollü olsun diye hastalar önce yürüteç ile yürütülür. Hastanın durumuna göre 2-3 hafta arası sürede yürüteç veya koltuk değneği terk edilir.

Kalça protezi ameliyatı sonrası koşma

Kalça protezi ameliyatından sonra koşma gibi hafif sportif aktivitelere 4. aydan sonra başlanabilir.

Kalça protezi ameliyatı sonrası yatış pozisyonu

Kalça protezi için birden çok ameliyat tekniği mevcuttur. Uygulanan tekniğe bağlı olarak ameliyat sonrası öneriler de değişebilmektedir. Genelde ameliyat sonrası hastaların belli bir süre sırtüstü yatması istenir. Ameliyatlı tarafa veya diğer tarafa yan yatma için gereken süre ameliyatın tipine göre değişir. Hastalara nasıl yan dönüp yatacaklarının eğitimi verilir. Hastalar ameliyat sonrası ortalama 3-5 gün hastanede yatmaktadır. Son yıllarda uygulanan hızlı hasta iyileştirme protokolü sayesinde hastalar ameliyat sonrası 2. Gün taburcu edilebilmektedir. Hastanede uzun süreli kalmanın enfeksiyon riski açısından da olumsuzluğu mevcuttur.

Kalça protezi ameliyatı sonrası banyo

Kalça protezi ameliyatından sonra hastalar 2. Haftadan sonra banyo yapabilmektedir.